پادکست خوب است، خاصه برای ایرانیان!

پادکست«پادکست خوب است، خاصه برای ایرانیان» نام مقاله ی من است با موضوع «پادکست» که امروز – 6 مهر 1387 – در ستون بخش رسانه روزنامه اعتماد به چاپ رسیده است.مقاله چاپ شده را می توانید در سایت روزنامه اعتماد بصورت html یا بصورت pdf مشاهده نمایید. هرچند نسخه چاپی با نسخه اولیه من تقریباً تفاوتی ندارد، اما آنچه در ادامه می خوانید اصل مقاله است، با ویراستاری و صفحه بندی شخصی خودم. در ضمن در انتهای این نسخه از مقاله، منابعش را هم ذکر کرده ام، زیرا متاسفانه در روزنامه ها منابع ذکر نمی شوند.

در ضمن از جادی عزیز، نه فقط بخاطر حمایت هایش، بلکه بخاطر آنکه دوست و همکار خیلی خوبی است، سپاسگزارم.

پادکست خوب است، خاصه برای ایرانیان!

استنلی کوبریک در «ادیسه فضائی»، دستگاهی به نام «اوا پاد» (EVA Pod) را پیش‌بینی کرده بود که در سال 2001 برای راهپیمائی‌ فضائی فضانوردان مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما چهل سال بعد آنچه واقعاً در سال 2001 ارائه شد، تنها بخشی از نام «اوا پاد» را یدک می‌کشید. این بار «استیو جابز» سکان تخیل را به دست گرفته بود و در نتیجه آن دستگاه کوچکی به نام «آی‌پاد» (iPod) شکل گرفت که ادیسه دیگری را این بار نه در فضا که در اینترنت دنبال می‌کرد. در سال 2004 و با گسترش وبلاگ نویسی، ادیسه آی‌پاد مفهوم جدیدتری را خلق کرد: پدیده‌ای که نخستین بار روزنامه «گاردین» آن را «پادکست» نامید.

پادکست (Podcast) که به فارسی «پادپخش» هم نامیده می‌شود در واقع همان وبلاگ صوتی (یا تصویری) است. اندیشه‌هایی که این بار بجای نوشته شدن، صوت یا تصویر می‌شوند، سپس از طریق اینترنت به دستگاه‌های پخش صدای کاربران منتقل شده و سر آخر شنیده یا دیده می‌شوند. در کامل ترین شکل خود، پادکست‌ها بصورت خودکار و با استفاده از «فید» ها توزیع شده و حتی انتقال آن به دستگاه پخش صدا نیز بصورت خودکار انجام می‌پذیرد. هرچند ممکن است کاربر خود نیز مستقیماً نسبت به دریافت پادکست اقدام کند.

یکی از نکات اصلی پادکست که آن را از رادیو یا تلویزیون متمایز می سازد این است که اینجا کاربر است که محتوا را انتخاب می‌کند. لذا تولید کنندگان محتوا عملاً برای تولید محتوای مناسب با یکدیگر وارد رقابت می‌شوند. رقابتی که نتیجه آن تولید محتوای بهتر است.

بطور کلی گسترش اینترنت و فراگیر شدن دستگاه‌های پخش صدای دیجیتالی – همان‌ها که به mp3 player معروفند – از اصلی‌ترین عوامل رشد فزاینده تولید و کاربرد پادکست می‌باشند. از سوی دیگر، هم اینک حتی ارزان‌ترین گوشی‌های موبایل، این دو بستر اصلی پادکست، یعنی اینترنت و دستگاه پخش صدا را در خود دارند. وجود 2/3 میلیارد مشترک تلفن همراه در جهان و پیش‌بینی افزایش یک میلیارد مشترک دیگر تا سال آینده، خبری نیست که «پادکستر» ها بتوانند به سادگی از کنارش بگذرند.

اما در کنار موج جهانی «پادکستینگ»، ایران امروز بیش از همیشه تشنه این پدیده نوپا ولی قدرتمند است:

· در ایران ضریب نفوذ تلفن همراه بالا است و عملاً بیش از 30 میلیون ایرانی در هر لحظه از شبانه روز، یک دستگاه پرقدرت تلفن همراه– که تنها یکی از توانایی هایش پخش صدا است – را با خود حمل می‌کنند. دستگاهی که متاسفانه هنوز به علت عدم فراگیر شدن GPRS خیلی برای اتصال به اینترنت استفاده نمی‌شود.
· ضریب نفوذ 28 درصدی اینترنت در میان ایرانیان هرچند زیاد نیست، اما برای «پادکستینگ» قابل قبول است. امروزه 18 میلیون ایرانی از روش‌های مختلف، خود را به اینترنت می‌رسانند.
· متاسفانه امروز ایران کتاب نمی‌خواند. حدود 80 درصد ایرانیان باسواد هستند اما بطور متوسط روزانه حدود 2 تا 10 دقیقه از وقتشان را صرف مطالعه می‌کنند. حقیقت آن است که فرهنگ غالب در جامعه ما، فرهنگ شنیداری است. در جامعه ما «قصه شنیدن» جایگاهی ویژه دارد.
· معضل ترافیک خصوصاً در کلان‌شهرها باعث شده که بسیاری از ایرانیان چندین ساعت از روز خود را در ماشین و در ترافیک سپری کنند. این اتلاف وقت هر روزه، بهترین فرصت را برای «شنیدن» فراهم می‌آورد.

همه آنچه گفته شد، یعنی آنکه جامعه ایران آماده پادکست است. کافی است پادکست مورد علاقه‌‌تان را از اینترنت دریافت کنید، آن را به دستگاه پخش صدایتان – که احتمالاً همان گوشی تلفن همراهتان است – منتقل کنید و در لحظه لحظه شلوغی ترافیک از فرهنگ شنیداری‌تان کمال استفاده را بکنید!

هرچند هنوز بر سر اینکه «کتاب صوتی» هم پادکست محسوب می‌شود یا نه بحث است، اما به هر حال کاربرد هر دو بی‌اندازه شبیه است. پادکست می‌تواند کمک کند که مردم ایران بجای کتابی که نمی‌خوانند، لااقل کتاب «بشوند».

اما رواج پادکست در ایران مستلزم تولید محتوای مناسب به زبان فارسی است. هرچند به دلایل مختلف، منطقی نیست که رشد پدیده‌ای مثل پادکست در ایران را با گسترش آن در کشور پیشرفته‌ای مثل آمریکا مقایسه کرد، اما می‌توان تاریخ پادکست را تحلیل کرد و ایده‌هایی گرفت – همان اتفاقی که برای وبلاگ افتاد.

فروشگاه اینترنتی iTunes که در کنار آی‌پاد و در سال 2003 توسط شرکت اپل راه‌اندازی گردید هم اینک بیش از یکصدهزار پادکست را به رایگان در اختیار مشترکین خود قرار می‌دهد. قطعاً نمی‌توان نقش بستر‌های اینترنتی و مخابراتی لازم برای تولید، توزیع و استفاده از پادکست‌ها را در کشورهای پیشرفته نادیده گرفت، اما گسترش پادکست بیش از هرچیز مدیون رواج فرهنگ تولید محتوای پادکست است.

«پادکست» هم اسمش را و هم فرهنگش را مدیون خبرگزاری‌ها، رسانه‌ها و سازمان‌های معتبری است که خیلی زود ارزش آن را درک کردند، درباره‌اش نوشتند یا خود نیز، به تولیدش اقدام کردند. در سال 2004 یعنی درست همان سالی که پادکست رسماً شکل گرفت، بی‌بی‌سی «رادیو 4» خود را به شکل پادکست بر روی اینترنت قرار داد و یک سال بعد کاخ سفید سخنرانی‌های رادیویی رئیس جمهور را به شکل پادکست ارائه کرد.

اما در ایران، هنوز هیچ یک از خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها یا سازمان‌های بزرگ پادکست ندارند یا اگر دارند خیلی جدی‌اش نگرفته‌اند. در میان کاربران نیز، حرفه‌ای‌ترها بیشتر «وبلاگ» را‌ می‌شناسند تا «پادکست» را و از طرفی محدودیت سرعت 128 کیلوی اینترنت خانگی نیز عرصه را برای کنجکاوی‌هایشان درباره پادکست تنگ کرده است. غیر حرفه‌ای‌ها هم هرچند «خبر» و «قصه» را دوست دارند اما فعلاً جز رادیو، تلویزیون و کمی ماهواره قصه گوی دیگری ندارند و آخرین مدل دستگاه‌های موبایلشان فعلاً فقط برای گوش دادن به قصه‌هایی که «بلوتوث» شده‌اند استفاده می‌شود.

تولید پادکست، ساده و ارزان است و ایران تشنه پادکست است. باید در مورد پادکست گفت و نوشت، تا هم بیشتر تولید شود و هم بیشتر استفاده شود. در ایران، ادیسه آی‌پاد و پادکست هنوز راه درازی در پیش دارد.

منابع انگلیسی

منابع فارسی

· پادکست: http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA
· ضریب نفوذ اینترنت: http://www.musavis.com/tag/%D8%B6%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA/
· ضریب نفوذ اینترنت: http://www.aftabnews.ir/vdcaoin49unw0.html
· ضریب نفوذ تلفن همراه: http://www.irinn.ir/Default.aspx?TabId=54&nid=101477
· فرهنگ شنیداری: http://www.baran.org.ir/?sn=news&pt=full&id=1380
· سرانه مطالعه: http://ariaclick.com/content/view/529/141/

Advertisements

2 پاسخ

  1. امیدوارم زودتر پادکست در وبلاگستان فارسی هم جا بیفتد.

  2. تبريك ميگم. مطلب جالب توجه، استاندارد و با رعايت مالكيت معنوی آثار بود.

    متشكرم

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: